Famullia “Shën Sebastiani” – Peshter

DON KOLË ZEFI - FAMULLITAR - Peshter

Shërbimi në famulli: Motrat e Shën Kryqit

Famullia e Peshterit, gjegjësisht Brusit, ndodhet në komunën e Lipjanit dhe përbën një komunitet të veçantë të besimtarëve katolikë e myslimanë të fisit Gash. Historia e saj është e pasur dhe përfshin periudha të ndryshme migrimi, sfida sociale dhe përkushtim fetar.

Origjina dhe Migrimet

Sipas gojëdhënave, banorët e famullisë vijnë nga rrethi i Shkodrës, Vrrakës dhe Pukës, dhe janë vendosur në Kosovë pas migrimeve të shumta në Drenicë, Lipjan, Hajvali, Janjevë dhe më në fund në fshatin Brus. Migrimet kanë qenë të kushtëzuara nga presionet e sundimit osman dhe vështirësitë ekonomike.

Karakteristikat kulturore dhe fetare

•⁠ ⁠Emrat e përveçëm të dyfishtë: Në të kaluarën, për shkak të persekutimit, banorët përdornin emra myslimanë për publik, ndërsa emrat e krishterë i ruanin në fshehtësi.

•⁠ ⁠Truporja e Shën Sebastianit: Ky shenjt, i sjellë në Peshter në vitin 1912, është bërë pajtor i famullisë. Kulti i tij lidhet me mbrojtjen nga murtaja dhe sëmundjet ngjitëse.

•⁠ ⁠Traditat fetare: Ndonëse për një kohë të gjatë mesha është kremtuar në kroatisht dhe latinisht, prania e misionarëve dhe priftërinjve ka ndihmuar në ruajtjen e identitetit fetar dhe kombëtar.

Infrastruktura dhe shërbimet

•⁠ ⁠Kisha: Kisha e famullisë është ndërtuar në vitin 1935. Përpara kësaj, meshat kremtoheshin në ambient të hapur.

•⁠ ⁠Shkolla: Hapja e shkollës fillore katërvjeçare nga Don Zef Gashi ka shënuar një moment të rëndësishëm për edukimin.

•⁠ ⁠Ndihma nga motrat e Shën Kryqit: Motrat rregulltare luajnë një rol të rëndësishëm në edukimin fetar dhe ndihmesën në organizimin e jetës kishtare.

•⁠ ⁠Rinia dhe fëmijët: Rinia tregohet aktive në organizimin e festave dhe aktiviteteve, megjithatë, distanca gjeografike dhe kushtet e jetesës krijojnë sfida për angazhimin e tyre.

Gjendja socio-ekonomike

Shumë familje të famullisë përballen me vështirësi ekonomike. Shumë banorë janë shpërngulur në qytete dhe vende të tjera, duke ndjekur një jetë më të mirë. Në të kaluarën, fshati është njohur si "fshati i Llatinëve" dhe është lënë pas dore nga administratat e ndryshme.

Trashëgimia dhe solidariteti

Famullia e Peshterit është e njohur për ruajtjen e traditave shqiptare, solidaritetin gjatë luftës dhe ndihmën që ka ofruar për të strehuar të zhvendosurit. Ndonëse sfidat e së kaluarës dhe të tashmes mbeten, komuniteti vijon të ruajë identitetin fetar dhe kulturor, duke u mbështetur në përkushtimin e përbashkët.